Fındığın serüveni
Yamaçtaki bir ocaktan harmanda kuruyan fındığa kadar. Aşağı kaydırın, bahçenin yıllarını birkaç saniyede izleyin.
Sahnede beliren noktalara dokunun, her birinin ardında bir bilgi saklı.
Kaydırın
IDikim
Yamaca bir ocak kurulur.
Fındık tek gövdeli bir ağaç gibi değil, aynı kökten çıkan dal demeti — yani ocak — hâlinde yetiştirilir. Fidan çoğunlukla kış sonunda, yapraklar açmadan dikilir; Karadeniz'de bahçelerin büyük kısmı eğimli arazidedir.
Dikim zamanıŞubat – Mart
IIOcak
Kaç dal kalacağına karar verilir.
Ocakta genellikle altı ile sekiz dal bırakılır, dipten çıkan fazla sürgünler alınır. Ağaç çoğunlukla üçüncü ile dördüncü yıl arasında ilk ürününü verir; tam verime altı ile sekiz yıl arasında ulaşır.
İlk ürünlerTam verim
IIIKış çiçeği
Yaprak yokken çiçek açar.
Fındık kışın çiçeklenir. Dallardan sarkan sarımsı püsküller erkek çiçeklerdir; dişi çiçek ise tomurcuktan çıkan minik kırmızı bir püskürtüdür. Poleni rüzgâr taşır; bu yüzden bahçede tozlayıcı çeşitler karışık dikilir.
ÇiçeklenmeOcak – Şubat
IVÇotanak
Tane, zurufun içinde büyür.
Kışın gelen polen beklemeye geçer; döllenme ancak ilkbaharda gerçekleşir. Taneler yaz başında dolmaya başlar ve zuruf denilen yeşil kılıfın içinde, çotanak hâlinde birkaçı bir arada durur.
Tane dolumuHaziran – Temmuz
VHasat
Yamaçta, elle.
Çotanaklar olgunlaşınca toplanır; eğim yüzünden bahçelerin çoğunda makine kullanılamaz, hasat elle yapılır. Toplanan çotanak bekletilmeden harmana taşınır.
HasatAğustos – Eylül
VIHarman
Önce kurur, sonra zuruftan ayrılır.
Çotanaklar harman yerinde güneşte kurutulur; havaya göre çoğunlukla birkaç gün sürer. Kuruyan çotanak patozdan geçirilir, zuruf ayrılır ve geriye kabuklu fındık kalır. Alıcının baktığı ilk sayı ise randımandır.
Harmanda kuruma3 – 7 gün