Farmoni
Ege, boş bir tarla

Zeytinin serüveni

Bir fidanın toprağa girişinden sofraya gelen yağa kadar. Aşağı kaydırın, ağacın yıllarını birkaç saniyede izleyin.

Sahnede beliren noktalara dokunun, her birinin ardında bir bilgi saklı.

Kaydırın
IDikim

Her şey bir fidanla başlar.

Ege'de zeytin fidanı çoğunlukla sonbahar yağmurlarıyla ya da kış sonunda toprağa girer. Genç fidan rüzgârda eğilmesin diye bir kazığa bağlanır; ilk yazlarda düzenli can suyu ister.

Dikim zamanıKasım – Mart

IIBüyüme

Sabır, zeytinin ilk dersidir.

Aşılı fidanlar genellikle üçüncü ile beşinci yıl arasında ilk meyvesini verir; tam verime ulaşmak yedi ila on yıl sürebilir. Bu yıllarda yapılan budama, ağacın biçimini ve gelecekteki verimini belirler.

İlk ürünlerTam verim
IIIÇiçeklenme

Bahar, dalları küçük çiçeklerle örter.

Nisan ve mayısta her dal yüzlerce minik, krem rengi çiçek açar. Zeytin büyük ölçüde rüzgârla tozlaşır ve bu çiçeklerin yalnızca küçük bir kısmı meyveye dönüşür. Ağaç altı gelincik ve papatyayla dolar.

ÇiçeklenmeNisan – Mayıs

IVMeyve

Yaz boyunca yeşil, sonbaharda siyah.

Meyve yaz aylarında irileşir, çekirdeği sertleşir. Sonbaharda ben düşer: zeytin yeşilden mora, oradan siyaha döner ve içindeki yağ oranı artar.

Renk dönüşümüEylül – Kasım

VHasat

Ağacın altına örtü serilir.

Dallar tarakla ya da makineyle silkelenir, meyve örtünün üstüne dökülür ve kasalara alınır. Yeşil sofralık zeytin daha erken, yağlık ve siyah zeytin daha geç toplanır.

HasatEkim – Ocak

VISofraya

Bekletmeden sıkımhaneye.

Toplanan zeytin ne kadar çabuk sıkılırsa yağın kalitesi o kadar korunur. Oran çeşide ve olgunluğa göre değişse de ortalama 4–6 kilo zeytinden bir litre yağ çıkar.

İdeal sıkımHasattan sonraki 1–2 gün

Yaklaşık 0,0 kg zeytinden 0,0 litre yağ.

Her zeytin bir değil

Türkiye'de onlarca yerli zeytin çeşidi yetişir. Her birinin kendi bölgesi, kendi rengi ve kendi sofrası var. En bilinenlerden dördü:

Bölge
Kullanım
Meyve

Zeytinim kaç litre yağ eder?

Hasat ettiğiniz miktarı ve toplama zamanını seçin, yaklaşık ne kadar yağ çıkacağını görün.

1.000 kg
Hasat zamanı
≈ 182 litreyaklaşık 36 adet 5 litrelik bidon

Tahmini bir hesaptır. Erken hasatta zeytin daha az yağ verir ama yağı daha yeşil ve yoğun olur; gerçek verim çeşide, bakıma, yılın koşullarına ve fabrikaya göre değişir.

Zeytinle işin varsa

Bu sayfa anlatıyor; Farmoni hesaplıyor ve takip ediyor.

Sıradaki serüvenler

Aynı kurguyla her ürünün kendi yolculuğu anlatılabilir: kendi takvimi, kendi bölgesi, kendi hasat sahnesiyle.

Tüm serüvenler

Sayfadaki takvimler ve oranlar Türkiye'de yaygın kabul gören aralıklardır; çeşide, bölgeye, bakıma ve yılın koşullarına göre değişir. Ortalama ya da tavsiye değildir — kendi bahçen için ziraat mühendisine ve sıkımhanenin fişine bak.